EXPLORER SET: SPANISH EDITION (10CD)

Beschrijving

Een supervoordelige kennismaking met de rijkdom van het Spaanse pianorepertoire, inclusief vele door critici geprezen opnames.
Hoewel Domenico Scarlatti in Napels werd geboren, bracht hij het grootste deel van zijn carrière door op het Iberisch schiereiland en stierf hij in 1757 in Madrid als componist van 555 klaviersonates die, meer dan enig ander oeuvre, Spaanse idiomen in de mainstream van de Europese klassieke muziek zouden brengen. Veel organisten en componisten voor klavier gingen hem vooraf, maar weinigen konden tippen aan zijn grillige geest en rusteloze inventiviteit toen hij Spaanse ritmes combineerde met de vrij nieuwe vorm van de klaviersonate.
Het is dan ook passend dat Scarlatti de vroegste componist is op deze box ‘Spanish Explorer’. Zijn muziek werd al snel als voorbeeld genomen door componisten van latere generaties, zoals Manuel Espona (1714-1779) en Antonio Soler (1729-1783), die eigenzinnige sonates in één deel schreven met onvoorspelbare, golvende melodieën en soms hectische ontwikkelingen die de geest van inheemse dansen zoals de fandango oproepen.
Hoewel cd 1 van deze box een denkbeeldige ‘opera voor piano’ is, geënsceneerd door Jean-François Dichamp, kan het principe worden uitgebreid naar de box als geheel. Dichamps opera is opgebouwd rond de pijlers van de monumentale cyclus Goyescas van Enrique Granados (1867-1916). Deze cyclus, samen met Iberia van Isaac Albéniz (1860-1909), breidde vervolgens het bereik van de Spaanse pianomuziek uit en bepaalde het karakter ervan in een laatromantische wereld.
Hoewel noch Albéniz noch Granados modernisten waren van aard, is het verleidelijk om te speculeren hoe zij en hun muziek zich zouden hebben ontwikkeld als zij niet in de eerste jaren van de vorige eeuw vroegtijdig waren overleden. In plaats daarvan werd de creatieve fakkel doorgegeven aan Manuel de Falla (1876-1946) en Joaquín Turina (1882-1949). Hoewel het oorspronkelijke oeuvre van De Falla voor piano relatief beperkt is, omvat het de verbazingwekkende Fantasia Baetica, die de vergelijking met hedendaagse pianomeesterwerken van Bartok en Prokofiev niet hoeft te schuwen door de nieuwe ‘nationale’ karaktertrekken die het aan de virtuoze pianotraditie toevoegt.
Als meest recente componist in deze Spanish Explorer-box is Federico Mompou (1893-1987) ook het minst ‘Spaans’ te noemen, niet in de laatste plaats omdat hij een geboren en getogen Catalaan was. De muziek zelf laat zich niet nauwkeurig analyseren, net als die van zijn voorbeeld Erik Satie, maar de intense contemplatieve uitstraling ervan is voor talloze pianisten en luisteraars zeer de moeite waard gebleken.